Huyền Trân Công Chúa!!!

[header]

Sự kiện Hoàng Sa - Trường Sa khiến Header liên tưởng đến chuyện Thái thượng Hoàng Trần Nhân Tông , và vua Trần Anh Tông khi xưa gả Huyền Trân Công chúa cho Chế Mân - vua Chiêm Thành để lấy hai châu Ô, Lý (Quảng Trị, Thừa Thiên ngày nay)



(vi.wikipedia.org)
Huyền Trân, một công chúa đời nhà Trần, là con gái của vua Trần Nhân Tông và là em gái vua Trần Anh Tông. Năm 1306, Huyền Trân được gả cho vua Chiêm Thành là Chế Mân (tiếng Phạn: Jaya Sinhavarman III) để đổi lấy hai châu Ô, Lý.
Sử sách chép về Huyền Trân không nhiều. Bà sinh vào khoảng năm 1289, năm mất không rõ.

Vào năm 1293, vua Trần Nhân Tông thoái vị, truyền ngôi cho con trai là Trần Anh Tông, trở thành Thái thượng hoàng, lên tu ở núi Yên Tử. Năm 1301, Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông nhận lời mời, du ngoạn vào Chiêm Thành, được vua Chiêm Thành Chế Mân tiếp đãi nồng hậu, có ở lại trong cung điện Chiêm Thành gần 9 tháng. Khi ra về, Trần Nhân Tông có hứa gả con gái là Huyền Trân cho Chế Mân, mặc dù khi đó Chế Mân đã có chính thất, người Java, hoàng hậu Tapasi. Sau đó nhiều lần Chế Mân sai sứ sang hỏi về việc hôn lễ, nhưng triều thần nhà Trần phản đối, chỉ có Văn Túc Vương Đạo Tái và Nhập nội hành khiển Trần Khắc Chung chủ trương tán thành.

Năm 1306, Chế Mân dâng hai châu Ô, Lý làm hồi môn, vua Trần Anh Tông đồng ý gả Huyền Trân cho Chế Mân. Huyền Trân về Chiêm Thành, được phong làm hoàng hậu Paramecvari, nhưng gần một năm sau, tháng 5 năm 1307 Chế Mân mất. Thế tử Chiêm sai sứ sang Đại Việt báo tang. Theo tục nước Chiêm, khi vua chết hoàng hậu phải lên dàn hỏa để tuẫn tang. Vua Trần Anh Tông biết tin, sai Trần Khắc Chung vờ sang viếng tang, tìm cách cứu Huyền Trân. Trần Khắc Chung bày kế thành công, cứu được Huyền Trân đưa xuống thuyền, đưa Huyền Trân về Đại Việt bằng đường biển. Cuộc hải hành này kéo dài tới một năm và theo Đại Việt Sử ký Toàn thư thì Trần Khắc Chung đã tư thông với công chúa.

...........


Những tin đồn

Về sắc đẹp của Huyền Trân, sử Đại Việt không nói tới nhưng anh trai của Huyền Trân, vua Trần Anh Tông nổi tiếng là người có diện mạo đẹp như thần tiên. Cũng không có trong sử sách, nhưng nhiều người cho rằng Trần Khắc Chung và Huyền Trân đã yêu nhau trước khi Huyền Trân được gả cho Chế Mân.


Huyền Trân trong thi ca nghệ thuật


Câu chuyện về Huyền Trân đã trở thành một đề tài trong thi ca, nghệ thuật.
............
.............


Công chúa Huyền Trân
Hoàng Cao Khải

Đổi chác khôn ngoan khéo nực cười,
Vốn đà không mất lại thêm lời,
Hai châu Ô Lý vuông ngàn dặm,
Một gái Huyền Trân của mấy mươi!
Lòng đỏ khá khen lo việc nước,
Môi son phải giống mãi trên đời.
Châu đi rồi lại châu về đó,
Ngơ ngẩn nhẩn nha mấy đứa Hời.